Ana Sayfa | Depresyon | Depresyon Nasıl Tedavi Edilir Ve Tedavi Yolları Nelerdir?

Depresyon Nasıl Tedavi Edilir Ve Tedavi Yolları Nelerdir?

29 May, 2009 09:07:00 yonet

Yazı Tipi Boyutu:

Depresyonun elektrokonvulsiv terapiden ( elektroşok terapisi), antideprasan ilaç tedavisine ve psikoterapiye kadar bir çok farklı tedavi yolu vardır. Tedavi kişiye göre değişir”

“Depresyonun elektrokonvulsiv terapiden ( elektroşok terapisi), antideprasan ilaç tedavisine ve psikoterapiye kadar bir çok farklı tedavi yolu vardır. Tedavi kişiye göre değişir” ( Blackburn, 2003, s.25 ).

“Depresyonda tedaviye başlandığında, tedavinin ilk 15-20 günü hasta ilaç kullanmak istemez. Bu dönemde hasta kendisini iyi hissetmeye başlar. Bu tamamen psikolojik bir iyileşmedir. Aslında bunun rahatlığı şudur : ‘ Bende bir hastalık varmış, demek ki bu düzelecekmiş,düzelmeyecek bir şey değilmiş.’duygusudur.15-20 gün sonra ilaç içilmeye başlanınca bu sefer gerçek iyileşmenin farkına varır. Özellikle 6. hafta civarında hasta ‘ Tamam ben iyileşiyorum, çok iyi her şey düzeldi. ‘ havasına girer ve hatta öyle olur ki ‘ Depresyonu aştım, kötü günler geride kaldı. İlacı da kesebilirim. ‘ diyerek aşırı mutluluk dönemi yaşar. Halbuki depresyonu iyileştirmek için en az 3-4 ay ilaç tedavisi gerekmektedir. Bu aşırı mutluluk döneminden sonra düşüşler dönemi başlar. 2-3 gün ya da 1 hafta süren tekrar depresyon hali yaşanır. O zaman da hastalarda ‘ İşte bak iyileşiyordum. Ama her şey yeniden başladı. Hiçbir şey değişmeyecek.’ şeklinde bir karamsarlık ortaya çıkar. Halbuki bu geçici bir düşüştür. Arkasından tekrar yükselme devam edecektir. Hasta 3. ayda stabil ( sabit ) hale gelir, düzelmeye başlar. O dönemde yalnız yine her şey bitti düşüncesine kapılır. Halbuki her şey bitmez. O zaman koruyucu dönem başlar. Bu dönemde depresyonun tekrarlama riski çok yüksektir. Çünkü bazı depresyonlar tekrarlayıcı tip depresyonlardır. Bunlar açısından tedaviyi biraz daha düzenli bir şekilde uzatmak gerekir. İlaç tedavisi tek başına yeterli olabilir. Ancak ilaç tedavisiyle birlikte önerilen terapide başarı oranını ikiye katlar. Bu yüzden terapi imkanı varsa, ikisinin de birlikte kullanılmasında fayda vardır. Terapinin katkısı iyileşmeyi hızlandırması ve tekrarlamasını engelleyecek başa çıkma yöntemlerini hastaya öğretmesidir” ( 5 ).

Antidepresan İlaç Tedavisi : “Antidepresan etkisi olan iki temel ilaç grubundan söz edilebilir: Trisiklik antidepresanlar ve MAOI’ lar olarak tanınan Monoamin oksidas inhibitörler” (Blackburn,2003,s. 25). “Trisiklik antidepresan ilaçlar iyi test edilmiştir. Depresyonun belirtilerini yaşayanların bu belirtilerden kurtulmalarına yardımcıdır. Kişinin karamsar ruh durumunda düzelmeler gözlenir, uyku düzeni normale döner, konsantrasyon, iştah, cinsel dürtü ve genel ilgideki kayıplar olumlu yönde gelişir. Eldeki veriler hastaların %75’inin trisiklik ilaç tedavisiyle olumlu gelişme gösterdiğini işaret etmektedir. Bu ilaçlar genellikle günde 150mg gibi bir doza ulaşana değin, yavaş yavaş arttırılan dozlarda uygulanır. Eğer doğru dozda ilaç alındıysa, etkileri 2-3 haftalık tedaviden sonra ortaya çıkmaya başlar. Çoğunlukla 12. haftanın sonunda dikkate değer bir gelişme olur. İlacın işe yaraması için, ayarlanmış günlük dozlarda ve aynı saatlerde alınması gerekmektedir. Gelişmeyi pekiştirmek ve ileride depresyonun tekrarlanmasını önlemek için iyileştikten 3-6 ay sonrasına kadar ilacın alınmasına devam edilmelidir” (Blackburn,2003, s. 26 ). “Trisiklik antidepresan ilaçların sıklıkla tedavinin ilk 3-4 haftasında ortaya çıkan yan etkileri vardır. Bazı antidepresan ilaçların ortak yan etkileri : Ağız kuruluğu, baş dönmesi, kabızlık, ciltte kaşıntı-döküntü, uykulu olma hali, uykusuzluk, kilo alımı veya kilo kaybı, huzursuzluk olarak sayılabilir. Bu yan etkiler herkeste kendini aynı şekilde göstermediği gibi çok nadiren ilaç kesmeyi gerektiren boyuttadır. İlaçların yan etkileri dozu, kullanım zamanı, kullanım şekli yahut ilacın kendisi değiştirilerek kontrol altına alınabilir” ( Ülkeroğlu, 2003 ). “MAOI ’lar ilaç tedavisinin ikinci temel grubunu oluştururlar. MAOI ’ların özellikle kaygı ve gerilimi oldukça fazla olduğu depresyonlarda, iyi sonuç verdiği bulunmuştur. Bazen trisiklik antidepresan tedavisinden yarar sağlayamayanların, bir tür MAOI ile iyileştiklerine rastlanmıştır. Bu ilaçlar da birkaç haftadan fazla ve düzenli günlük dozlarda alınmalıdır. Olumlu gelişme görülebilmesi için gerekli olan zaman süresi trisikliklerle aynıdır” ( Blackburn,2003, s. 27,28 ). MAOI ’larda ilaca bağımlılık ya da davranış alışkanlığı yapmaz. Ancak, MAOI ’ların belli ilaçlarla ve tryramine ( tiramine ) adı verilen kimyasal madde açısından zengin bazı yiyeceklerle bir arada alınması sakıncalıdır. Yüksek dozda tryramine içeren yiyecekler arasında bazı peynir türleri, bazı şaraplar, içkiye yatırılmış taze et ve salamura balık vardır( Blackburn, 2003, s. 28 ). Temelde ne trisiklik ne de MAOI olan, ancak onlar kadar etkili ve daha az yan etkisi olan pek çok yeni anti depresan ilaç vardır. Bunlara iki örnek; mianserin ve trazadone’dir. Lityum ise, yukarıda açıklanan iki temel türdeki antidepresandan tümüyle farklı tipte bir ilaçtır. Sürmekte olan depresyonun tedavisi için kullanılmaz ancak depresyonun tekrarlamasını önlemekte yardımcı olur. Lityum ne alışkanlık yapar ne de bağımlılık yaratır. Ancak bazı hoş olmayan yan etkileri olabilir: Lityum’a başladıktan hemen sonra, uyku durumunda hafif bozulmalar sinir gerginliği, bedende güçsüzlük, halsizlik ya da ellerde titremeler olabilir. Bu etkiler bir süre sonra geçer” ( Blackburn, 2003, s. 28,29 ).

Elektrokonvulsiv terapi ( elektroşok tedavisi) ( ECT ) : “ECT kullanımı ilk kez 1930’ larda gerçekleştirilmiştir. Son 10-15 yıldan fazla süredir pek yaygın kullanılmamaktadır. Antidepresan ilaç tedavisine hiçbir yanıt alınamadığında ya da ciddi bir kalp rahatsızlığından dolayı hastaya ilaç verilemediği durumlarda ECT, başvurulan bir tedavi yöntemidir” ( Blackburn, 2003,s 30 ) “ECT güvenilir ve acısız bir yöntemdir….ECT uygulanırken kişiye ilk olarak uyuması için bir iğne yapılır. Hasta uyuduktan ve hareket etmesi önlendikten sonra, şakaklarına yerleştirilen elektrotlar yoluyla, başına bir elektrik akımı uygulanır. Bu elektrik akımı yaklaşık 0,1- 0,5 saniye gibi oldukça kısa bir zaman sürer ve hastanın beyninde… bir elektrik boşalımına neden olur…”(Blackburn,2003, s. 30 ). “ Bu tedavi genellikle hasta hanede yatan ve depresyon düzeyi çok yüksek olan hastalar için kullanılır. Haftada bir ya da iki kez uygulanır. Tedavisi için 5-10 seans gereklidir. Çok çabuk sonuç verir. Ancak 1-2 haftadan daha uzun sürmeyen geçici bir bellek zayıflığına yol açar” ( Blackburn, 2003,s 30-31). Psikoterapi : “Psikoterapi, psikolojik sorunları olan kişilere yardımcı olmak için psikiyatristler ve psikologlarca kullanılan bir yöntemdir. Psikoterapide kişi, ya tek başına bir psikoterapistle ya da bir grup içinde 1-2 psikoterapistle sorunu hakkında konuşur….Psikoterapistlerden bazıları, depresyonun tedavisinde oldukça yardımcı olabilir. Ancak bazıları da yaşanan bu olumsuz duygulanımı (Depresyonu) arttırabilir”…. “Bazen…,psikoterapide kendi başına çok olumlu sonuçlar verebilir. Bazı zamanlarda da pisikoterapinin bir ilaçla birleştirilmesi daha yararlıdır”( Blackburn,2003, s 32).

Ekleyin:: Add to your del.icio.us